Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe dla osoby fizycznej, która nie jest w stanie spłacać swoich długów. Z dniem ogłoszenia upadłości egzekucje komornicze dotyczące majątku dłużnika zostają zawieszone z mocy prawa, a majątkiem zarządza syndyk. Następnie sąd zwykle ustala plan spłaty wierzycieli, a jego wykonanie otwiera drogę do umorzenia pozostałych zobowiązań.
Skorzystać z niej może osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, także były przedsiębiorca. Podstawowym warunkiem jest niewypłacalność, czyli utrata zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Prawo zakłada ją, gdy opóźnienie w spłacie przekracza trzy miesiące.
Nie każdy dług zniknie. Zobowiązania niepodlegające umorzeniu, takie jak alimenty, pozostają do zapłaty także po zakończeniu postępowania. Dlatego przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić, które długi faktycznie zostaną objęte oddłużeniem.
Pomocy w sprawach upadłościowych udzielają adwokat Grzegorz Walerjańczyk i radca prawny Ewelina Walerjańczyk - w Koszalinie i Gdańsku. Oceniamy sytuację finansową, przygotowujemy wniosek do sądu i reprezentujemy klienta na każdym etapie postępowania, także w kontaktach z syndykiem.
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej kosztuje 30 zł, a plan spłaty trwa co do zasady nie dłużej niż 36 miesięcy. Resztę przesądzają dwie rzeczy: majątek dłużnika i przyczyny, z których powstało zadłużenie.
| Kwestia | Zasada |
|---|---|
| Kto może złożyć wniosek | Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, także były przedsiębiorca |
| Podstawowy warunek | Niewypłacalność – prawo zakłada ją przy opóźnieniu w spłacie dłuższym niż 3 miesiące |
| Opłata od wniosku | 30 zł |
| Koszty postępowania | Pokrywane z masy upadłościowej, a przy braku środków tymczasowo przez Skarb Państwa |
| Sposób złożenia wniosku | Przez system Krajowego Rejestru Zadłużonych (pełnomocnik składa wniosek wyłącznie elektronicznie) |
| Czas trwania planu spłaty | Do 36 miesięcy, a od 36 do 84 miesięcy, gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo |
| Efekt końcowy | Umorzenie pozostałych długów, z wyjątkiem zobowiązań wyłączonych z umorzenia |
Postępowanie ma dwa etapy: najpierw syndyk likwiduje majątek dłużnika, potem sąd decyduje o planie spłaty i umorzeniu długów. Każdy krok kończy się postanowieniem sądu lub czynnością syndyka, więc terminy zależą od konkretnej sprawy.
Ogłoszenie upadłości zatrzymuje komornika, ale nie oznacza, że cały majątek zostaje przy dłużniku. Skutki różnią się w zależności od tego, o jaki składnik majątku chodzi.
Egzekucje wszczęte przed ogłoszeniem upadłości zostają zawieszone z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umorzone. Wierzyciele nie mogą też wszcząć nowej egzekucji z majątku, który wszedł do masy.
Część pensji wolna od zajęcia zostaje u dłużnika. Część, którą mógłby zająć komornik, wchodzi do masy upadłościowej i trafia do syndyka. Praca na etacie nie jest więc przeszkodą. Wpływa jedynie na to, ile trafi do wierzycieli.
Mieszkanie stanowiące własność dłużnika wchodzi do masy i syndyk może je sprzedać. Jeżeli jest to konieczne dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, z ceny sprzedaży wydziela się dłużnikowi kwotę odpowiadającą czynszowi najmu na okres od 12 do 24 miesięcy. Najwięcej wątpliwości budzi mieszkanie w upadłości konsumenckiej należące do obojga małżonków, bo ogłoszenie upadłości znosi między nimi wspólność majątkową.
Do tego dochodzą ograniczenia w zaciąganiu nowych zobowiązań i obowiązek współpracy z syndykiem. Pełne skutki upadłości konsumenckiej trzeba znać przed złożeniem wniosku, nie po.
Mit
Na upadłość trzeba mieć pieniądze na syndyka.
Fakt
Jeśli w masie upadłościowej brakuje środków, koszty postępowania tymczasowo pokrywa Skarb Państwa. Po stronie dłużnika zostaje opłata od wniosku w wysokości 30 zł.
Mit
Upadłość konsumencka jest tylko dla osób bez żadnego dochodu.
Fakt
Upadłość może ogłosić także osoba pracująca na etacie. Wysokość dochodu wpływa na plan spłaty, a nie na samą możliwość oddłużenia.
Sąd oddali wniosek przede wszystkim wtedy, gdy w ciągu ostatnich dziesięciu lat wobec dłużnika prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono jego długi. Nawet w takiej sytuacji względy słuszności lub względy humanitarne mogą przemawiać za ponownym ogłoszeniem upadłości.
Przyczyny zadłużenia sąd ocenia dopiero na etapie planu spłaty. Nie przy samym ogłoszeniu upadłości. Rażące niedbalstwo, np. zaciąganie kolejnych chwilówek bez realnej szansy na spłatę, może wydłużyć plan nawet do 84 miesięcy. Umyślne doprowadzenie do niewypłacalności, np. trwonienie majątku, grozi odmową umorzenia długów, chyba że za oddłużeniem przemawiają względy słuszności lub humanitarne.
Osobnym ryzykiem jest zatajenie majątku lub podanie we wniosku nieprawdziwych danych. Może ono przekreślić oddłużenie nawet na końcowym etapie. Zasady te wynikają z ustawy Prawo upadłościowe, dlatego odmowę ogłoszenia upadłości i ryzyko odmowy umorzenia trzeba przeanalizować przed złożeniem wniosku.
Prowadzimy sprawę od pierwszej analizy długów do zakończenia postępowania. Zakres pomocy obejmuje:
Częsty scenariusz: pan Krzysztof pracuje na etacie i spłaca kilkanaście pożyczek zaciągniętych po utracie poprzedniej pracy. Komornik zajmuje część pensji, a zadłużenie i tak rośnie. Każda kolejna chwilówka odsuwa decyzję i jednocześnie zwiększa ryzyko, że sąd oceni jego postępowanie jako rażące niedbalstwo. Pierwszym krokiem jest rzetelne zestawienie długów i dochodów. Od niego zależy, czy upadłość jest realną drogą i jak mógłby wyglądać plan spłaty.
Checklista EGW: co przygotować na konsultację
Opłata sądowa od wniosku wynosi 30 zł. Koszty postępowania, w tym wynagrodzenie syndyka, pokrywa się z masy upadłościowej, a gdy brakuje w niej środków – tymczasowo ze Skarbu Państwa. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalamy indywidualnie, po analizie sprawy.
Czas postępowania zależy głównie od majątku dłużnika i obciążenia sądu. Sam plan spłaty trwa co do zasady do 36 miesięcy, a jeśli dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo – od 36 do 84 miesięcy.
Nie. Tryb konsumencki dotyczy osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Były przedsiębiorca może z niego skorzystać po wykreśleniu działalności z CEIDG.
Upadłość ogłasza się wobec jednej osoby, ale jej skutki dotykają małżonka. Z dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłościowej. Małżonek może dochodzić swojego udziału wyłącznie przez zgłoszenie wierzytelności syndykowi.
Tak, egzekucja komornicza zostaje zawieszona z dniem ogłoszenia upadłości. Część wynagrodzenia podlegająca zajęciu wchodzi jednak do masy upadłościowej i trafia do syndyka, a nie do komornika.
Najpoważniejsze błędy w upadłości konsumenckiej dłużnicy popełniają, zanim złożą wniosek. Darowizna mieszkania na rzecz dziecka czy sprzedaż samochodu rodzinie za symboliczną kwotę w ciągu roku przed wnioskiem są bezskuteczne wobec masy upadłościowej. Syndyk może odzyskać taki składnik majątku, a same działania mogą zaważyć na decyzji o umorzeniu długów.
Drugi błąd to kolejne pożyczki na spłatę starych. Nie ratują budżetu. Zwiększają zadłużenie i mogą zostać ocenione jako rażące niedbalstwo, co wydłuża plan spłaty.
Prowadzimy sprawy dotyczące upadłości konsumenckiej w Koszalinie oraz upadłości konsumenckiej w Gdańsku, gdzie mieści się filia kancelarii. Pierwszym krokiem jest konsultacja, na której oceniamy, czy upadłość jest dla Ciebie właściwą drogą.
Rekomendacja EGW
Zanim sprzedasz, darujesz lub przepiszesz na kogoś jakikolwiek składnik majątku, skonsultuj to z nami. Ten jeden ruch potrafi przesądzić o wyniku całego postępowania.
