Weryfikacja merytoryczna: Grzegorz Walerjańczyk, adwokat w Kancelarii EGW
Stan prawny: 2026 r.
Kluczowe wnioski
- Każde postępowanie o upadłość konsumencką wszczęte od 1 grudnia 2021 r. toczy się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Sąd, syndyk, wierzyciele i dłużnik pracują tam na jednych, elektronicznych aktach.
- Jeśli działasz bez pełnomocnika, możesz złożyć wniosek na papierze. Adwokat i radca prawny składają go wyłącznie przez KRZ.
- Ogłoszenie upadłości jest jawne. Każdy może bezpłatnie sprawdzić w KRZ, czy toczy się wobec Ciebie postępowanie.
- Część terminów biegnie od obwieszczenia w KRZ, a nie od dnia, w którym dostaniesz list.
Krajowy Rejestr Zadłużonych to nie archiwum dłużników. To miejsce, w którym faktycznie toczy się Twoja upadłość konsumencka – od wniosku, przez listę wierzytelności, po umorzenie długów. Kto rozumie ten system, nie przegapi pisma, od którego zależy wynik sprawy.
Szybka odpowiedź
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Czym jest KRZ? | Jawnym rejestrem prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości i systemem, w którym sądy prowadzą postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. |
| Od kiedy działa? | Od 1 grudnia 2021 r. |
| Czy wniosek o upadłość konsumencką trzeba złożyć online? | Nie, jeśli działasz sam. Konsument bez pełnomocnika zawodowego może złożyć wniosek na papierze. |
| Ile kosztuje wniosek? | 30 zł opłaty sądowej – niezależnie od formy złożenia. |
| Czy dane w KRZ są publiczne? | Tak. Wyszukiwarka i obwieszczenia są dostępne dla każdego, bez logowania. |
| Czy KRZ to to samo co KRD? | Nie. KRZ jest rejestrem państwowym. KRD to prywatne biuro informacji gospodarczej. |
Nie wiesz, czy złożyć wniosek samodzielnie, czy przez pełnomocnika?
W Kancelarii EGW zaczynamy od analizy Twoich długów i dokumentów. Dopiero potem wybieramy ścieżkę i formę złożenia wniosku.
Czym jest Krajowy Rejestr Zadłużonych?
W skrócie
Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) to prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości jawny rejestr oraz system teleinformatyczny, w którym sądy prowadzą postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne.
Podstawą działania rejestru jest ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. KRZ uruchomiono 1 grudnia 2021 r. Zastąpił kilka rozproszonych narzędzi: obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, papierowe akta upadłościowe oraz Rejestr Dłużników Niewypłacalnych prowadzony w ramach KRS.
W praktyce KRZ pełni dwie funkcje:
- Rejestr jawny – publiczna wyszukiwarka i obwieszczenia. Korzysta z niego każdy: bank, kontrahent, przyszły pracodawca.
- System postępowań – elektroniczne akta, składanie pism, doręczenia. Dostęp mają uczestnicy postępowania po zalogowaniu.
Pierwsza funkcja informuje rynek. Druga prowadzi Twoją sprawę.
Jakie informacje zawiera KRZ?
KRZ gromadzi dane nie tylko o upadłościach, ale także o bezskutecznych egzekucjach, dłużnikach alimentacyjnych i zakazach prowadzenia działalności gospodarczej.
| Kategoria wpisu | Co oznacza dla dłużnika |
|---|---|
| Upadłość konsumencka i inne postępowania upadłościowe | Pełna historia sprawy – od postanowienia o ogłoszeniu upadłości po umorzenie zobowiązań. |
| Postępowania restrukturyzacyjne | Dotyczą głównie przedsiębiorców. |
| Egzekucja umorzona z powodu bezskuteczności | Komornik nie znalazł majątku, z którego mógłby zaspokoić wierzyciela. To nie jest upadłość. |
| Dłużnicy alimentacyjni | Informacja o zaległościach w płaceniu alimentów. |
| Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej | Zakaz orzeczony przez sąd na podstawie art. 373 Prawa upadłościowego, np. za niezłożenie w terminie wniosku o upadłość firmy. |
Wpis w KRZ to nie wyrok. To informacja o konkretnym zdarzeniu prawnym.
MIT vs FAKT
MIT: Skoro widnieję w KRZ, jestem już w upadłości i komornik nic mi nie zrobi.
FAKT: Wpis o bezskutecznej egzekucji czy zaległościach alimentacyjnych nie jest upadłością i nie chroni przed wierzycielami. Ochronę przed egzekucją z majątku daje dopiero postanowienie o ogłoszeniu upadłości.
KRZ, KRD czy BIK? Trzy różne rejestry
KRZ jest rejestrem państwowym, KRD – prywatnym biurem informacji gospodarczej, a BIK – bazą historii kredytowej utworzoną przez banki.
| Kryterium | KRZ | KRD | BIK |
|---|---|---|---|
| Kto prowadzi | Minister Sprawiedliwości | Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A. | Biuro Informacji Kredytowej S.A. |
| Charakter | Rejestr państwowy, jawny | Prywatne biuro informacji gospodarczej (BIG) | Instytucja utworzona przez banki |
| Co zawiera | Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne, bezskuteczne egzekucje, dłużników alimentacyjnych, zakazy | Zaległości zgłoszone przez wierzycieli | Historię kredytów i pożyczek, także spłacanych terminowo |
| Kto ma dostęp | Każdy | Podmioty współpracujące z biurem oraz osoba, której dane dotyczą | Banki, instytucje finansowe, sam klient |
Spłata długu i usunięcie wpisu z KRD nie zmienia niczego w KRZ. I odwrotnie.
Dlaczego upadłość konsumencka toczy się w systemie elektronicznym?
Od 1 grudnia 2021 r. akta postępowania upadłościowego mają postać elektroniczną i są prowadzone w KRZ, a pisma złożone na papierze sąd przenosi do systemu.
W jednym miejscu:
- sąd upadłościowy (wydział gospodarczy sądu rejonowego) wydaje postanowienia i publikuje obwieszczenia,
- syndyk składa spis inwentarza, plan likwidacyjny, listę wierzytelności i sprawozdania,
- wierzyciele zgłaszają wierzytelności,
- dłużnik składa pisma i śledzi przebieg sprawy.
Jedne akta. Jeden system. Każdy uprawniony uczestnik widzi ten sam stan sprawy.
Dla dłużnika oznacza to przede wszystkim przejrzystość. Mając konto i dostęp do akt, nie musisz jechać do sądu, żeby sprawdzić, co złożył syndyk. Nie czekasz na kserokopie.
MIT vs FAKT
MIT: Bez komputera i podpisu elektronicznego nie ogłoszę upadłości konsumenckiej.
FAKT: Konsument działający bez adwokata lub radcy prawnego może złożyć wniosek w formie papierowej. Sąd sam wprowadzi dokument do KRZ. Obowiązek pracy wyłącznie w systemie dotyczy przede wszystkim pełnomocników zawodowych, syndyków i doradców restrukturyzacyjnych.
Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką przez KRZ? (Krok po kroku)
Wniosek elektroniczny składasz z konta w KRZ: wypełniasz formularz, podpisujesz go elektronicznie i uiszczasz opłatę 30 zł.
-
Załóż konto w portalu Krajowego Rejestru Zadłużonych. Oficjalny adres to krz.ms.gov.pl – domena Ministerstwa Sprawiedliwości. Tożsamość potwierdzisz profilem zaufanym lub e-dowodem. Z tego konta złożysz wniosek i będziesz śledzić sprawę.
Uwaga: założenie konta w KRZ jest bezpłatne. Jeśli strona internetowa żąda opłaty za rejestrację, założenie konta lub dostęp do rejestru, to nie jest państwowy KRZ. Sprawdź adres w przeglądarce, zanim podasz jakiekolwiek dane.
-
Wybierz właściwy formularz. Konsument składa wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Formularz przesądza o trybie postępowania, dlatego najpierw ustal swoją zdolność upadłościową. Jeśli nadal prowadzisz jednoosobową firmę, ta ścieżka Cię nie dotyczy.
-
Wprowadź dane o majątku i długach. Wniosek konsumencki zawiera m.in.:
- aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną,
- spis wierzycieli z adresami, kwotami i terminami zapłaty,
- spis wierzytelności spornych,
- informację o istotnych czynnościach prawnych dotyczących majątku (np. sprzedaży nieruchomości), dokonanych przed złożeniem wniosku.
-
Opisz przyczyny niewypłacalności. Sąd i syndyk czytają tę część uważnie. Od oceny Twojego postępowania zależy m.in. to, na jak długo sąd ustali plan spłaty wierzycieli. Co do zasady jest to do 36 miesięcy. Przy niewypłacalności zawinionej umyślnie lub przez rażące niedbalstwo – nawet do 84 miesięcy.
-
Podpisz wniosek elektronicznie. System przyjmuje kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty z e-dowodu. Wniosek zawiera też oświadczenie o prawdziwości podanych danych.
-
Uiść opłatę i wyślij wniosek. Opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi 30 zł. Jeśli nie masz środków na pokrycie kosztów postępowania, tymczasowo pokrywa je Skarb Państwa.
-
Obserwuj konto od pierwszego dnia. Sąd może wezwać Cię do uzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Termin jest krótki – pilnuj go.
Wniosek to fundament całej sprawy. Każda luka w spisie wierzycieli czy majątku wróci na etapie pracy syndyka.
Co przygotować przed złożeniem wniosku w KRZ
- Lista wszystkich wierzycieli: umowy, harmonogramy, wezwania do zapłaty, nakazy zapłaty, pisma od komornika.
- Raport BIK i raporty z biur informacji gospodarczej – pomagają wychwycić długi odsprzedane funduszom.
- Dokumenty majątkowe: numery ksiąg wieczystych, dowody rejestracyjne pojazdów, wyciągi z rachunków.
- Umowy sprzedaży, darowizny i zamiany zawarte przed złożeniem wniosku – zwłaszcza z udziałem rodziny.
- Zaświadczenia o dochodach i zestawienie stałych kosztów utrzymania.
- Dostęp do profilu zaufanego lub e-dowodu z aktywnym podpisem osobistym.
- 30 zł na opłatę od wniosku.
Wniosek papierowy czy elektroniczny?
Obie formy prowadzą do tego samego postępowania w KRZ. Różnią się obiegiem dokumentów i tym, jak blisko śledzisz swoją sprawę.
| Kryterium | Wniosek papierowy | Wniosek przez KRZ |
|---|---|---|
| Kto może go złożyć | Konsument działający bez pełnomocnika zawodowego | Każdy dłużnik; pełnomocnik zawodowy – wyłącznie tą drogą |
| Podpis | Własnoręczny | Kwalifikowany, zaufany lub osobisty |
| Opłata | 30 zł | 30 zł |
| Pisma z sądu | Zwykle pocztą | Na konto w KRZ |
| Wgląd w akta | Wymaga założenia konta i uzyskania dostępu | Online, po uzyskaniu dostępu do akt |
| Główne ryzyko | Opóźnienia pocztowe, brak bieżącego podglądu sprawy | Przeoczenie pisma na koncie |
Pełnomocnik w KRZ – co zmienia się dla dłużnika?
Gdy reprezentuje Cię adwokat lub radca prawny, całość komunikacji w systemie przechodzi przez jego konto w KRZ.
Pełnomocnik odbiera doręczenia, pilnuje terminów i składa pisma. Ty nie musisz codziennie logować się do systemu ani interpretować obwieszczeń. Pełnomocnik zawodowy działa w KRZ obowiązkowo – bez możliwości wyboru formy papierowej.
Co widać w KRZ po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Po ogłoszeniu upadłości w KRZ pojawia się publiczne obwieszczenie postanowienia sądu – z danymi identyfikującymi dłużnika, sygnaturą sprawy oraz oznaczeniem sądu i syndyka.
Dniem ogłoszenia upadłości jest dzień wydania postanowienia, a nie dzień jego publikacji w KRZ. Od tego dnia działają skutki upadłości konsumenckiej. Twój majątek tworzy masę upadłości (potocznie: masę upadłościową), a zarząd nad nim przejmuje syndyk.
| Etap sprawy | Co pojawia się w KRZ | Co to oznacza dla Ciebie |
|---|---|---|
| Złożenie wniosku | Sprawa otrzymuje sygnaturę | Śledzisz postępowanie na koncie lub czekasz na korespondencję. |
| Ogłoszenie upadłości | Obwieszczenie postanowienia | Syndyk przejmuje majątek, egzekucje z majątku masy ulegają zawieszeniu. |
| Zgłaszanie wierzytelności | Zgłoszenia wierzycieli do syndyka | Wierzyciele mają 30 dni od obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości. |
| Spis inwentarza i plan likwidacyjny | Dokumenty syndyka w aktach | Widzisz, które składniki majątku syndyk zamierza sprzedać. |
| Lista wierzytelności | Obwieszczenie dotyczące listy | Możesz zakwestionować uznanie wierzytelności – w krótkim, ustawowym terminie. |
| Plan spłaty albo umorzenie bez planu | Postanowienie sądu | Poznajesz wysokość i liczbę rat albo sąd umarza zobowiązania bez planu, jeśli uzna, że trwale nie jesteś w stanie spłacać. |
| Wykonanie planu spłaty | Postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu pozostałych zobowiązań | Oddłużenie w zakresie wskazanym w postanowieniu. |
Obwieszczenie w KRZ – dlaczego data ma znaczenie?
Obwieszczenie w KRZ to publiczne ogłoszenie, od którego w wielu sytuacjach biegną terminy dla uczestników postępowania.
Nie list polecony. Nie telefon od syndyka. Obwieszczenie. Wierzyciel, którego pominąłeś we wniosku, może dowiedzieć się o upadłości z KRZ i sam zgłosić wierzytelność.
WAŻNE: Terminy nie czekają na listonosza
Część terminów w postępowaniu biegnie od obwieszczenia w KRZ – w tym termin dla wierzycieli na zgłoszenie wierzytelności. Kto nie śledzi obwieszczeń i swojego konta, może dowiedzieć się o terminie dopiero po jego upływie.
KRZ a komornik i wierzyciele – co dzieje się z egzekucją?
Ogłoszenie upadłości zawiesza z mocy prawa egzekucję z majątku wchodzącego do masy upadłości, a uprawomocnienie się postanowienia prowadzi do jej umorzenia (art. 146 Prawa upadłościowego).
Zawieszenie następuje automatycznie. Nie potrzebujesz odrębnego wniosku. Rekomendujemy jednak przekazać komornikowi sygnaturę sprawy i odpis postanowienia – ułatwia to szybkie wstrzymanie czynności egzekucyjnych.
Wierzyciele tracą możliwość indywidualnego ścigania dłużnika z majątku masy. Zgłaszają wierzytelności syndykowi, a zaspokojenie następuje w postępowaniu upadłościowym: z likwidacji majątku i z rat planu spłaty. Zasada ma wyjątki, zależne od rodzaju egzekucji i składnika majątku.
Ogłoszenie upadłości zatrzymuje wyścig wierzycieli o Twój majątek. Od tej chwili wszyscy stają w jednej kolejce – u syndyka.
Najczęstsze błędy dłużników w KRZ (Praktyka Kancelarii)
Najwięcej problemów w upadłości konsumenckiej prowadzonej przez KRZ wynika z niepełnego wniosku i ignorowania korespondencji w systemie – nie z samej technologii.
Częsty scenariusz z ostatnich miesięcy: pani Katarzyna, pracownica administracji z Pomorza, złożyła wniosek samodzielnie. Wpisała dwa banki i firmę pożyczkową. Nie wiedziała, że jedną z pożyczek wierzyciel sprzedał funduszowi sekurytyzacyjnemu. Fundusz znalazł obwieszczenie w KRZ i zgłosił wierzytelność syndykowi. Pani Katarzyna musiała wyjaśniać, skąd luka we wniosku.
Nieumyślne pominięcie da się zwykle wyjaśnić. Umyślne – to już zupełnie inna kategoria ryzyka.
- Niepełny spis wierzycieli. Długi często zmieniają właściciela, bo banki i firmy pożyczkowe sprzedają wierzytelności funduszom. Jeśli umyślnie nie ujawnisz wierzyciela, a on nie weźmie udziału w postępowaniu, jego wierzytelność może nie zostać umorzona. Obok alimentów czy grzywien to jedna z kategorii, na które składają się długi, których nie można umorzyć.
- Ignorowanie konta w KRZ. Pisma sądu trafiają na konto. Nieregularne logowanie to prosta droga do przeoczenia wezwania lub terminu.
- Porządki w majątku przed wnioskiem. Darowizna mieszkania na dziecko czy sprzedaż auta bratu po rażąco zaniżonej cenie to prosty scenariusz dla syndyka. Czynności nieodpłatne lub rażąco niekorzystne, dokonane w ciągu roku przed złożeniem wniosku, są bezskuteczne wobec masy upadłości (art. 127 Prawa upadłościowego). Syndyk zobaczy je we wniosku – bo musisz je tam wpisać.
- Rozbieżności między wnioskiem a dokumentami. Syndyk porównuje dane z wniosku z wyciągami, księgami wieczystymi i rejestrami. Nieprawdziwe lub niezupełne dane mogą doprowadzić do oddalenia wniosku o upadłość, a na późniejszym etapie – do umorzenia postępowania.
- Wybór niewłaściwego trybu. Osoba, która nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie skorzysta z formularza konsumenckiego. Błąd w trybie to stracony czas, a przy narastających odsetkach – także pieniądze.
Chcesz uniknąć tych błędów we własnym wniosku?
Przed złożeniem wniosku w Krajowym Rejestrze Zadłużonych sprawdzimy spis wierzycieli, wykaz majątku i czynności z ostatniego roku. Wskażemy, co wymaga uzupełnienia, zanim zapytają o to sąd lub syndyk.
Najczęściej zadawane pytania o KRZ (FAQ)
Jak sprawdzić, czy ktoś ogłosił upadłość konsumencką?
Wystarczy publiczna wyszukiwarka KRZ – bez logowania i bez opłat. Znajdziesz w niej obwieszczenia w sprawach upadłościowych i restrukturyzacyjnych.
Czy do KRZ potrzebuję kwalifikowanego podpisu elektronicznego?
Nie. Wystarczy podpis zaufany albo podpis osobisty z e-dowodu. Kwalifikowany podpis również działa, ale nie jest konieczny.
Czy mogę złożyć wniosek przez KRZ bez prawnika?
Tak. Prawo nie wymaga pełnomocnika w upadłości konsumenckiej. Samodzielne złożenie wniosku oznacza jednak pełną odpowiedzialność za kompletność danych – a od nich zależy przebieg całej sprawy.
Czy bank lub pracodawca dowie się o mojej upadłości?
Bank może to sprawdzić w każdej chwili, bo KRZ jest jawny. Pracodawca zwykle dowiaduje się od syndyka – na piśmie.
Po ogłoszeniu upadłości syndyk zarządza majątkiem, który wchodzi do masy upadłości. Należy do niej także część Twojego wynagrodzenia. Dlatego w praktyce syndyk wysyła do pracodawcy pismo z informacją o ogłoszeniu upadłości i wezwaniem do przekazywania tej części pensji na rachunek masy.
To nie oznacza utraty całej pensji. Do masy trafia wyłącznie ta część wynagrodzenia, która podlega zajęciu. Obowiązują tu te same granice co przy potrąceniach z pensji (art. 87 i 87(1) Kodeksu pracy):
- przy długach innych niż alimentacyjne potrącenie nie może przekroczyć połowy wynagrodzenia netto,
- przy pracy na pełny etat zawsze zostaje Ci kwota wolna od zajęcia – równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę po odliczeniu składek, zaliczki na podatek i wpłat do PPK.
Do masy trafia więc mniejsza z dwóch kwot: połowa pensji netto albo nadwyżka ponad kwotę wolną. Kwotę wolną pracodawca wypłaca Tobie w całości. Dzięki temu – przy pracy na pełny etat – część dochodu zawsze pozostaje do Twojej dyspozycji.
Czy KRZ zastąpił Monitor Sądowy i Gospodarczy?
W postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych wszczętych od 1 grudnia 2021 r. – tak. Obwieszczenia w tych sprawach publikowane są w KRZ. MSiG nadal działa w innych zakresach, np. ogłoszeń spółek.
Pomoc Kancelarii EGW i ostateczne rekomendacje
Upadłość konsumencka w KRZ to proces w pełni kontrolowalny – pod warunkiem, że wniosek jest kompletny, a korespondencja w systemie pozostaje pod stałym nadzorem.
Rekomendujemy następujące kroki:
- Zanim założysz konto, zbierz komplet danych o wierzycielach – łącznie z raportem BIK i danymi z biur informacji gospodarczej.
- Nie przekazuj majątku osobom bliskim przed złożeniem wniosku bez wcześniejszej analizy prawnej.
- Wybierz formę wniosku świadomie. Papier jest dopuszczalny, ale oznacza wolniejszy obieg korespondencji.
- Jeśli masz konto w KRZ, sprawdzaj je regularnie. To tam trafiają pisma sądu i syndyka.
- Po ogłoszeniu upadłości przekaż komornikowi sygnaturę sprawy i współpracuj z syndykiem od pierwszego kontaktu.
Terminy liczone od obwieszczenia biegną niezależnie od tego, czy zajrzysz na konto. System nie czeka.
Zespół Kancelarii EGW prowadzi sprawy z zakresu upadłości konsumenckiej na każdym etapie – od analizy zadłużenia i przygotowania wniosku, przez kontakt z syndykiem, po wykonanie planu spłaty. Pracujemy z biur w Koszalinie i Gdańsku, a elektroniczne akta KRZ pozwalają sprawnie prowadzić sprawę także przed sądem w innym mieście.
Umów poufną konsultację i przekaż nam kontrolę nad terminami, zanim któryś z nich minie.
